23 november 2007, jaargang 51, nummer 23
Artikel 001086
Wonder boven wonder (21) De hersenen K. Valkenburg Eerst nog een paar feiten over onze hersenen, want er zijn een paar hardnekkige misverstanden in omloop, zoals het idee dat we maar een paar procent van onze hersencapaciteit gebruiken. We gebruiken altijd alles, maar het is wel waar dat bepaalde eigenschappen door training beter gaan functioneren. Als we veel oefenstof aanbieden, wordt dat opgenomen en verwerkt, waardoor langzamerhand betere resultaten bereikt worden.

Niet iedereen heeft een natuurlijke aanleg concertpianist te worden, maar het schijnt dat iedereen door veel te oefenen wel steeds beter kan gaan spelen. Er zijn verbluffende voorbeelden bekend van mensen, die tot uitzonderlijke prestaties kwamen door langdurige training. In Amerika werd een man voorgesteld aan honderd mensen. Na een uur kon hij iedereen feilloos bij de naam noemen. Een middelmatige Duitse scholier leerde om te beginnen de kwadraten van alle getallen tot honderd uit zijn hoofd en een paar jaar later kon hij, na vier uur trainen per dag, een getal van vier cijfers kwadrateren en de wortel trekken uit een getal van tien cijfers. En laten we ons eigen rekenwonder Piet Klein niet vergeten. Hij kreeg een paar vermeldingen in het Guinness Book of Records door binnen anderhalve minuut de negentiendemachtswortel uit een getal van 133 cijfers te trekken. En spoedig volgden meer vermeldingen. Hij verbeterde voortdurend zijn eigen records, tot hij in 1986 slechts één minuut en 28,8 seconden nodig had om de dertiende-machtswortel uit een getal van honderd cijfers te trekken (de standaard proef). Bovendien - ook dat leverde een Guinness-vermelding op - verdeelde hij in 43,8 seconden een getal van vier cijfers in tien verschillende sommen van vier kwadraten. Ook in de sport zijn verbluffende resultaten behaald. Hoe een tafeltennisser de juiste positie van de bal berekent die met honderd kilometer per uur op hem afkomt en die ook nog met effect terugslaat, precies naar de plek waar hij hem hebben wil, het blijft een raadsel. Hoe presteren we het om bij de eerste noot al te weten om welk muziekstuk het gaat? Waar en hoe bewaren we al die honderden melodieën? Een geurherinnering werkt na tientallen jaren nog.
Het is een groot wonder hoe we de tienduizenden woorden in ons geheugen in milliseconden op de juiste plaats in een zin kunnen zetten met de goede grammatica. Een bekende dictator presteerde het zelfs een redevoering van vier uur te houden. En dat alles, en nog veel meer, kan met het kostbaarste wat God ons ter beschikking stelt. Net als ons lichaam kunnen we ook ons verstand verwaarlozen of door training verbeteren. We geloven met ons verstand, onze ziel en onze geest. Het is in eerste instantie een gave van God, maar net als met alles wat God heeft gegeven, kunnen we het ontplooien of het erbij laten zitten, sterken of veronachtzamen. Hoe? Gewoon tijd nemen om over God na te denken. Bijbellezen is natuurlijk erg voor de hand liggend, net als bidden, maar ook mediteren. Niet voor niets spreekt men wel van oefenen van het geloof, bezig zijn met de dingen van onze Vader, zoals Jezus deed.

Kees Valkenburg is lid van de CGK-NGK te Arnhem. Hij is gepensioneerd en werkte vroeger bij AKZO als literatuuronderzoeker op het gebied van scheikunde, veiligheid en gezondheid.
2007-2014 Persvereniging Opbouw