22 januari 2010, jaargang 54, nummer 2
Artikel 005545
De brief maakt duidelijk dat de STAGG graag onder de aandacht wil brengen wat men naast hulpverlening (de job waar ze het bekendste mee is geworden) nog meer in huis heeft. En dat is nieuw. De toerustingstak bestaat al een jaar of twintig, maar dreef voornamelijk op één persoon. Daardoor werd er uitsluitend vraaggericht gewerkt. Dienden zich geïnteresseerde gemeenten aan, dan ging de STAGG aan de slag. Maar zelf op de zeepkist staan om activiteiten te promoten, daar was gewoonweg geen tijd voor.
Daar is verandering in gekomen met de uitbreiding van de afdeling. Coördinator Arine Brouwer, die sinds 2003 in haar eentje de afdeling runde, kreeg in 2008 gezelschap van Hanneke den Boer en inmiddels is een derde medewerker bezig zich in te werken. Dat heeft de afdeling eindelijk de adem gegeven om actiever naar buiten te treden.
Het afgelopen jaar is er dan ook veel veranderd, vertelt Brouwer. Met haar collega’s onderzocht ze wat voor behoeften er leven bij predikanten en gemeenten. Met die kennis namen ze het huidige aanbod onder de loep en bedachten ze nieuwe cursussen en workshops.
‘De grootste verandering is dat we de meerwaarde van de STAGG beter willen benutten’, zegt Brouwer. ‘De STAGG bestaat uit hulpverlening én toerusting. Juist op het snijvlak van hulpverlening en pastoraat leven veel vragen. Daar willen wij aanbod voor maken.’
Concreet is daar bijvoorbeeld de nieuwe workshop ‘Wel goed maar niet gek’ uit voortgevloeid. Daarin worden de grenzen van pastorale zorg behandeld. ‘Je wordt als pastoraal werker al heel snel hulpverlener’, legt Brouwer uit. ‘Soms wordt er zo’n enorm appèl op je gedaan: jij moet een bepaald persoon redden. Je kunt je dan afvragen of je daar wel ja tegen hebt gezegd. Is dat je roeping?’
‘Je kunt niet iets aanbieden waar je niet voor toegerust bent’, vult Hanneke den Boer aan. ‘Veel mensen hebben behoefte aan meer helderheid: wat hoort bij je taak?’ In de workshop probeert de STAGG pastorale werkers toe te rusten voor dit soort vragen.
Koker De rondvraag bij predikanten en gemeenten heeft nog meer nieuwe workshops opgeleverd. Zo biedt de STAGG sinds dit seizoen ook toerusting aan bij thema’s als verlies en rouw en huiselijk geweld (zie het kader ‘Nieuwe menukaart STAGG toerusting’).
En dit nieuwe aanbod is nog maar het begin. Er zitten heel wat nieuwe ideeën in de koker. Zo gaven Brouwer en Den Boer vorig jaar allebei een ‘incidentele’ workshop kernkwaliteiten tijdens een kerkenraadsweekend. Dat bracht hen op het idee om een workshop kernkwaliteiten te ontwikkelen.
In samenwerking met de NGJ (Nederlands Gereformeerd Jeugdwerk) is ondertussen een korte cursus voor jeugdwerkers in ontwikkeling. Die samenwerking met de NGJ is trouwens ook nieuw. Net als dat er contacten zijn gelegd met andere officiële organen binnen de NGK. Brouwer: ‘We willen niet concurreren, maar in één richting onze doelen stellen.’
Schroom Terwijl er een groeiend aantal workshops ontwikkeld en aangeboden wordt, wil de STAGG ook gewoon vraaggericht blijven. Onder het motto ‘toerusting op maat’ kunnen gemeenten nog steeds met hun specifieke problemen bij de afdeling aankloppen.
Daarnaast blijft de afdeling het bestaande cursusaanbod doorontwikkelen. Daarbij zijn Brouwer en Den Boer druk bezig coaching en intervisie op de kaart te zetten. Bij coaching gaat het doorgaans om individuele begeleiding van bijvoorbeeld predikanten. Bij intervisie gaat het om een groep gelijken (bijvoorbeeld een kerkenraad), die bepaalde thema’s bespreekt. ‘Ik verwacht er heel veel van’, zegt Brouwer. ‘Ik denk echt dat het een middel is om mensen hun taak beter te laten doen.’
Het probleem is dat er veel schroom is bij gemeenten om dit soort hulp te vragen. ‘Jammer genoeg wordt er meestal pas ondersteuning gevraagd op het moment dat er dingen kapot zijn’, zegt Brouwer. ‘Wij zitten juist in het stuk daarvoor.’
Zeker als het om coaching van predikanten gaat, is er terughoudendheid. ‘In de meeste organisaties heb je een personeelswerker. In een kerk heb je dat niet. Wie houdt dan de predikant een spiegel voor?’ zegt Den Boer. ‘Een kerkenraad wisselt steeds, terwijl de predikant vaak voor langere tijd ergens actief is’, vult Brouwer aan. ‘Dan moet je als kerkenraadslid van goede huize komen om tegen de predikant te zeggen dat hij coaching moet zoeken.’
Vruchten De inspanningen van Brouwer en Den Boer staan nog in een prematuur stadium, maar beginnen al hun vruchten af te werpen. In 2009 bereikte de toerustingstak twee keer zoveel mensen als in de jaren daarvoor. Brouwer: ‘Het is een bevestiging van de behoefte die er is.’
| Nieuwe menukaart STAGG toerusting Met ingang van het huidige kerkelijke jaar heeft de afdeling toerusting van de STAGG diverse nieuwe workshops op haar ‘menukaart’ gezet. Een overzicht: - ‘Wel goed maar niet gek.’ Workshop over de mogelijkheden en grenzen van pastorale zorg aan mensen met psychische problemen. - ‘Alles verloren...?’ Workshopover omgaan met verlies en rouw. - ‘Het gezin: weldadig of gewelddadig?’ Workshop over huiselijk geweld en het taboe daarop. - ‘Groeien, snoeien en...’ Workshop over de mogelijkheden voor coaching, supervisie en intervisie. De bestaande cursussen en begeleidingstrajecten worden gewoon voortgezet: - Cursus voor ambtsdragers, pastoraal werkers of jeugdleiders. In samenwerking met de NGJ is de STAGG bezig een aparte cursus voor jeugdleiders te ontwikkelen. - Coaching en supervisie. Dit zijn vormen van (doorgaans individuele) begeleiding, waarbij mensen worden geholpen met zelfreflectie en praktische stappen op weg naar verandering. - Begeleiding van intervisie. Ambtsdragers of predikanten kunnen samenkomen om van elkaar te leren. Dergelijke intervisie kan systematisch begeleid worden door een toerustingswerker van de STAGG. Het motto van STAGG toerusting is ‘toerusting op maat’. Naast alle bestaande workshops, cursussen en begeleidingstrajecten is er daarom ook veel ruimte voor op maat gesneden toerustingsprogramma’s. Zie ook www.stagg-ngk.nl. |
| Ervaringen van enkele NGK’s Voorthuizen/Barneveld De NGK van Voorthuizen/Barneveld maakt al jaren gebruik van de toerusting van de STAGG. Het begon ongeveer in 2004, toen de gemeente pastoraal werkers ging inzetten en Arine Brouwer van de STAGG werd gevraagd om een basiscursus pastoraal werk te geven. Later deed zij dat nog een keer. Aanvullend worden er ieder jaar twee toerustingsavonden georganiseerd over specifieke thema’s. Verder heeft de kerkenraad de STAGG ingeschakeld voor een retraite eind januari. ‘Het wordt als heel positief ervaren’, zegt predikant Wieb Dijksterhuis. ‘Het STAGG luistert goed naar je eigen inbreng. We hebben allerlei specifieke vragen bij hen neergelegd en dat kan, ze kunnen maatwerk leveren.’ Veenendaal Predikant Dick Lagewaard van de NGK Veenendaal volgde eind 2008/begin 2009 een coachingstraject van de STAGG. Via een intervisiegroep van predikanten uit de regio was hij in aanraking gekomen met een toeruster van de STAGG. Die vertelde hem over een pilot van het coachingstraject, waarna hij zich besloot aan te melden. ‘Het werk van een predikant is toch een eenzame job’, legt hij uit. ‘We hebben een prima kerkenraad, maar ik ben de op één na oudste en dan heb je toch een hoop verantwoordelijkheden. Het is goed als er dan iemand met je meekijkt. Dat was voor mij een belangrijk motief. Soms heb je iemand nodig met distantie en professionaliteit, naast mensen als de ouderlingen, je vrouw of een goede vriend.’ Concreet hield het traject in dat hij vijf gesprekken kreeg met een toeruster. ‘In het eerste gesprek geef je aan wat je wil leren en hoe je dat concreet kunt maken. In de gesprekken daarna breng je een casus in die daarmee te maken heeft’, vertelt hij. ‘Die bespreek je dan, waarbij de toeruster echt hele goede vragen stelt.’ De gesprekken bevielen Lagewaard zo goed, dat hij het een vervolg wil geven met een nieuwe reeks van vijf gesprekken. De predikant heeft ook in de kerkenraad voorgesteld om ieder jaar minstens één gesprek met iemand van buitenaf te plannen. ‘De afstand die een coach heeft, is heel verfrissend. Ik beveel het dan ook zeer aan. Ik zou het ook graag uit de probleemsfeer willen halen. Je hoeft niet tegen een burn-out aan te zitten als je dit wilt doen. Je moet het niet in de sfeer van schaamte zien, zo van “ik heb hulp nodig”. Je kunt het beter zien als beroepseer. Je neemt je werk zo serieus, dat je erin wilt groeien. En met een coach kom je verder dan in je eentje.’ Zwolle I De NGK Zwolle I besloot in het najaar van 2008 dat het graag iets wilde doen met de toerusting van al haar wijkwerkers. ‘Dat is breder dan alleen ouderlingen en diakenen, het gaat ook om bijvoorbeeld wijkdames en pastoraal werkers: iedereen die met bezoekwerk te maken heeft’, vertelt predikant Wilbert Scheffer. ‘Je loopt toch allemaal tegen dezelfde dingen aan, zoals gesprekstechnieken of de algemene vraag hoe je met mensen omgaat.’ De gemeente besloot twee keer in het jaar een ontmoetingsavond met een stukje toerusting te organiseren. ‘Maar dat kostte wel veel tijd’, zegt Scheffer. ‘Toen kwamen we op het idee om zo’n avond samen met onze zustergemeente in Zwolle te organiseren. Daarbij zochten we wat ondersteuning en zo kwamen we bij de STAGG.’ In december 2009 werd er voor het eerst een ontmoetingsavond door de STAGG georganiseerd. De meeste gemeenteleden ontvingen het positief. Scheffer: ‘Het was erg leuk. Het was een mengeling van informatie krijgen en met elkaar oefenen. Denk aan een oefening rondom de kennismaking. Hoe begin je een gesprek? Twee mensen voeren de oefening uit, de derde observeert.’ Of de avond in 2010 een vervolg krijgt, is nog niet zeker. Scheffer wil in elk geval iets blijven doen met de toerusting van wijkwerkers – ‘dat vind ik heel zinvol’ – maar of dat in samenwerking met de STAGG gebeurt, weet hij nog niet. ‘We hebben zelf ook mensen in ons midden die wat in huis hebben en voor de STAGG betaal je wel wat – hoewel dat met enkele gemeenten samen wel meevalt. Voor de STAGG pleit dat ze know-how hebben en dat het je een stuk minder tijd kost. Anders moet je zelf het wiel uitvinden.’ Scheffer vindt het ook een optie om de toerustingsavonden met meer kerken samen te organiseren. Zo zijn er goede contacten met de Christelijk Gereformeerde Kerk en groeien de contacten met de Gereformeerde Kerk vrijgemaakt. |
© 2007-2010 Persvereniging Opbouw
