2 maart 2007, jaargang 51, nummer 5
Artikel 000583
Wonder boven wonder (5) De genetische code Kees Valkenburg
Een van de belangrijkste ontdekkingen van de laatste halve eeuw is de ontsluiering van de zogenaamde genetische code. Dat begon met het vaststellen van de structuur van het DNA-molecule door Francis Crick en James Watson op 28 februari 1953. Het geheim van het leven was ontdekt.
Vragen waar men al lang over had nagedacht konden nu beantwoord worden, zoals: hoe deelt een cel zich met behoud van de kenmerken en eigenschappen, hoe komen de circa één miljoen eiwitten van de mens tot stand, waarin verschillen de miljoenen soorten levende wezens van elkaar en waardoor zijn sommigen bevattelijk voor bepaalde ziekten en anderen niet. Het was een enorme stimulans voor gebieden van wetenschap als onderzoek naar kanker en erfelijke ziekten. Uit de tekening blijkt dat het DNA-molecule bestaat uit twee spiralen, die om elkaar gedraaid zijn en dat het is samengesteld uit vier stoffen, afgekort als A, T, G en C.
Helaas kan dit niet in kleur weergegeven worden, maar wat opvalt, is dat A en T steeds een paar vormen, net als G en C.
Als het DNA zich deelt bij de celsplitsing ontstaan twee enkele spiralen, die later elk weer een volledig DNA-molecule kunnen vormen, doordat tegenover T weer een A komt en tegenover G een C. Nog wat gegevens: het DNA in een cel is verdeeld over chromosomen, de totale lengte in een menselijke (met het blote oog onzichtbare) cel is twee meter en er zijn drie miljard A, T, G en C moleculen. De volgorde van die vier moleculen bepaalt of we zwart of blond zijn, dat onze neus van voren zit en niet opzij (zoals een oud liedje zegt), dat we twee benen hebben, dat we met onze tong vier smaken kunnen onderscheiden, dat ons bloed zuurstof kan transporteren en kooldioxide kan afvoeren, kortom, alles wat ons mens maakt. En voor een spin en een azalea geldt hetzelfde.
De enorme variatie in de schepping wordt hoofdzakelijk bepaald door de volgorde van die vier moleculen. De volgende keer hoe dat dan in zijn werk gaat.

Kees Valkenburg is lid van de CGK-NGK te Arnhem. Hij is gepensioneerd en werkte vroeger bij AKZO als literatuuronderzoeker op het gebied van scheikunde, veiligheid en gezondheid.
2007-2014 Persvereniging Opbouw